Câu chẻ

Câu chẻ (cleft sentence) là cách "tách" một câu bình thường thành hai mệnh đề để nhấn mạnh một thành phần cụ thể: người, vật, thời gian, nơi chốn hay hành động. Bạn sẽ cần cấu trúc này khi muốn sửa thông tin sai, làm rõ ý chính trong bài viết/nói IELTS, hoặc nhận diện nó trong các câu hỏi viết lại câu của TOEIC và các kỳ thi trong nước.

1. Câu chẻ với It (It is/was ... that/who)

Cấu trúc

• Dùng is khi câu gốc ở hiện tại/tương lai, was khi câu gốc ở quá khứ.
• Động từ sau who/that chia theo danh từ được nhấn mạnh: It is my parents who are worried.

Cách dùng

• Nhấn mạnh thông tin mới hoặc quan trọng nhất trong câu.
• Sửa lại thông tin người khác hiểu sai: It wasn't Minh who called — it was Lan.
• Dạng nhấn mạnh trạng ngữ thường gặp: It was not until ... that ... (Mãi đến khi ... thì mới ...).

Ví dụ

• It was my sister who paid for dinner, not me. — Chính chị tôi là người đã trả tiền bữa tối, không phải tôi.
• It is the price that worries most customers. — Chính giá cả là điều khiến hầu hết khách hàng lo lắng.
• It was in Da Nang that they first met. — Chính ở Đà Nẵng họ đã gặp nhau lần đầu.
• It was not until midnight that the meeting finished. — Mãi đến nửa đêm cuộc họp mới kết thúc.

2. Câu chẻ với What (What I need is ...)

Cấu trúc

• What + S + V + be + phần được nhấn mạnh
  • What I need is a long holiday.
• Nhấn mạnh hành động: What + S + do/did + be + (to) V-nguyên mẫu
  • What she did was (to) call the police.
• Có thể đảo vị trí: Phần được nhấn mạnh + be + what-clause
  • A long holiday is what I need.
• Với người, nơi chốn, thời gian, lý do, có thể dùng: The person who..., The place where..., The reason why..., All (that)...

Cách dùng

• Đưa thông tin quan trọng xuống cuối câu để tạo sự chú ý — rất tự nhiên trong văn nói và bài nói IELTS.
• Diễn tả mong muốn, cảm xúc, ý kiến: What I like about this job is..., What surprised me was...
• All (that) + S + V mang nghĩa "điều duy nhất": All I want is some sleep.

Ví dụ

• What I really need is a good night's sleep. — Điều tôi thực sự cần là một giấc ngủ ngon.
• What surprised me was how friendly everyone was. — Điều làm tôi ngạc nhiên là mọi người thân thiện đến thế nào.
• What he did was (to) leave without saying goodbye. — Điều anh ấy đã làm là bỏ đi mà không chào ai.
• The reason why I chose this course is that it's practical. — Lý do tôi chọn khóa học này là vì nó thực tế.

Lỗi thường gặp

• ❌ It was in Hanoi where I was born. → ✅ It was in Hanoi that I was born. — nhấn mạnh trạng ngữ nơi chốn dùng that.
• ❌ It is my parents who is worried. → ✅ It is my parents who are worried. — động từ chia theo danh từ được nhấn mạnh (my parents số nhiều).
• ❌ It was yesterday that I have met her. → ✅ It was yesterday that I met her. — thì của mệnh đề sau that phải giữ đúng như câu gốc.
• ❌ That I need is more time. → ✅ What I need is more time. — mệnh đề làm chủ ngữ mang nghĩa "điều mà" phải dùng What.
• ❌ What she did was she called the police. → ✅ What she did was (to) call the police. — sau What ... did was dùng động từ nguyên mẫu, không lặp lại chủ ngữ.

Tóm tắt nhanh